拼音 译文 字数：582

　　有自岳阳至者，以滕侯之书、洞庭之图来告曰：“愿有所记。”予发书按图，自岳阳门西距金鸡之右，其外隐然隆高以长者，曰偃虹堤。问其作而名者，曰：“吾滕侯之所为也。”问其所以作之利害，曰：“洞庭天下之至险，而岳阳，荆、潭、黔、蜀四会之冲也。昔舟之往来湖中者，至无所寓，则皆泊南津，其有事于州者远且劳，而又常有风波之恐，覆溺之虞。今舟之至者皆泊堤下，有事于州者，近而且无患。”问其大小之制，用人之力，曰：“长一千尺，高三十尺，厚加二尺，而杀其上得厚三分之二，用民力万有五千五百工，而不逾时以成。”问其始作之谋，曰：“州以事上转运使，转运使择其吏之能者行视可否，凡三反复，而又上于朝廷，决之三司，然后曰可，而皆不能易吾侯之议也。”曰：“此君子之作也，可以书矣。”

　　盖虑于民也深，则其谋始也精，故能用力少而为功多。夫以百步之堤，御天下至险不测之虞，惠其民而及于荆、潭、黔、蜀，凡往来湖中，无远迩之人皆蒙其利焉。且岳阳四会之冲，舟之来而止者，日凡有几！使堤土石幸久不朽，则滕侯之惠利于人物，可以数计哉？夫事不患于不成，而患于易坏。盖作者未始不欲其久存，而继者常至于殆废。自古贤智之士，为其民捍患兴利，其遗迹往往而在。使其继者皆如始作之心，则民到于今受其赐，天下岂有遗利乎？此滕侯之所以虑，而欲有纪于后也。

　　滕侯志大材高，名闻当世。方朝廷用兵急人之时，尝显用之。而功未及就，退守一州，无所用心，略施其余，以利及物。夫虑熟谋审，力不劳而功倍，作事可以为后法，一宜书。不苟一时之誉，思为利于无穷，而告来者不以废，二宜书。岳之民人与湖中之往来者，皆欲为滕侯纪，三宜书。以三宜书不可以不书，乃为之书。

　　庆历六年某月某日记。

 

yǒu zì yuè yáng zhì zhě yǐ téng hóu zhī shū dòng tíng zhī tú lái gào yuē yuàn yǒu suǒ jì yú fā shū àn tú zì yuè yáng mén xī jù jīn jī zhī yòu qí wài yǐn rán lóng gāo yǐ zhǎng zhě yuē yǎn hóng dī wèn qí zuò ér míng zhě yuē wú téng hóu zhī suǒ wéi yě wèn qí suǒ yǐ zuò zhī lì hài yuē dòng tíng tiān xià zhī zhì xiǎn ér yuè yáng jīng tán qián shǔ sì huì zhī chōng yě xī zhōu zhī wǎng lái hú zhōng zhě zhì wú suǒ yù zé jiē bó nán jīn qí yǒu shì yú zhōu zhě yuǎn qiě láo ér yòu cháng yǒu fēng bō zhī kǒng fù nì zhī yú jīn zhōu zhī zhì zhě jiē bó dī xià yǒu shì yú zhōu zhě jìn ér qiě wú huàn wèn qí dà xiǎo zhī zhì yòng rén zhī lì yuē cháng yì qiān chǐ gāo sān shí chǐ hòu jiā èr chǐ ér shā qí shàng dé hòu sān fēn zhī èr yòng mín lì wàn yǒu wǔ qiān wǔ bǎi gōng ér bù yú shí yǐ chéng wèn qí shǐ zuò zhī móu yuē zhōu yǐ shì shàng zhuǎn yùn shǐ zhuǎn yùn shǐ zé qí lì zhī néng zhě xíng shì kě fǒu fán sān fǎn fù ér yòu shàng yú cháo tíng jué zhī sān sī rán hòu yuē kě ér jiē bù néng yì wú hóu zhī yì yě yuē cǐ jūn zǐ zhī zuò yě kě yǐ shū yǐ gài lǜ yú mín yě shēn zé qí móu shǐ yě jīng gù néng yòng lì shǎo ér wéi gōng duō fú yǐ bǎi bù zhī dī yù tiān xià zhì xiǎn bú cè zhī yú huì qí mín ér jí yú jīng tán qián shǔ fán wǎng lái hú zhōng wú yuǎn ěr zhī rén jiē méng qí lì yān qiě yuè yáng sì huì zhī chōng zhōu zhī lái ér zhǐ zhě rì fán yǒu jǐ shǐ dī tǔ shí xìng jiǔ bù xiǔ zé téng hóu zhī huì lì yú rén wù kě yǐ shù jì zāi fú shì bú huàn yú bù chéng ér huàn yú yì huài gài zuò zhě wèi shǐ bú yù qí jiǔ cún ér jì zhě cháng zhì yú dài fèi zì gǔ xián zhì zhī shì wèi qí mín hàn huàn xīng lì qí yí jì wǎng wǎng ér zài shǐ qí jì zhě jiē rú shǐ zuò zhī xīn zé mín dào yú jīn shòu qí cì tiān xià qǐ yǒu yí lì hū cǐ téng hóu zhī suǒ yǐ lǜ ér yù yǒu jì yú hòu yě téng hóu zhì dà cái gāo míng wén dāng shì fāng cháo tíng yòng bīng jí rén zhī shí cháng xiǎn yòng zhī ér gōng wèi jí jiù tuì shǒu yì zhōu wú suǒ yòng xīn lüè shī qí yú yǐ lì jí wù fú lǜ shú móu shěn lì bù láo ér gōng bèi zuò shì kě yǐ wéi hòu fǎ yì yí shū bù gǒu yì shí zhī yù sī wéi lì yú wú qióng ér gào lái zhě bù yǐ fèi èr yí shū yuè zhī mín rén yǔ hú zhōng zhī wǎng lái zhě jiē yù wéi téng hóu jì sān yí shū yǐ sān yí shū bù kě yǐ bù shū nǎi wéi zhī shū qìng lì liù nián mǒu yuè mǒu rì jì

欧阳修《偃虹堤记》

ōu yáng xiū yǎn hóng dī jì

有位从岳州到滁州来的人，带着滕侯的书信、洞庭湖的全图对我说道：“希望能为滕侯所建的新堤写一篇记文。”我打开书信和地图，见从岳阳门到金鸡堤的右方，有一道隆起的标记，又高又长，名叫偃虹堤。我问来人此堤是何人所修，客人回答说：“是我岳州郡守滕大人修建的。”我又问修建这道堤坝能带来何种利益，客人回答说：“洞庭湖乃是天下最险要的去处之一，而岳州又当湖北、湖南、夔州、成都四路的要冲。以往在湖中来往的船舶，进到湖中却无处停泊，故而都只能停靠在南岸津渡，那些需要到岳州办事的人，到州衙十分遥远，往来也很辛苦，又经常遇到狂风巨浪的袭击，有颠覆沉没的危险。如今到岳州的船只都可以停靠在偃虹堤

　　有自岳阳至者，以滕侯之书、洞庭之图来告曰：“愿有所记。”予发书按图，自岳阳门西距金鸡之右，其外隐然隆高以长者，曰偃虹堤。问其作而名者，曰：“吾滕侯之所为也。”问其所以作之利害，曰：“洞庭天下之至险，而岳阳，荆、潭、黔、蜀四会之冲也。昔舟之往来湖中者，至无所寓，则皆泊南津，其有事于州者远且劳，而又常有风波之恐，覆溺之虞。今舟之至者皆泊堤下，有事于州者，近而且无患。”问其大小之制，用人之力，曰：“长一千尺，高三十尺，厚加二尺，而杀其上得厚三分之二，用民力万有五千五百工，而不逾时以成。”问其始作之谋，曰：“州以事上转运使，转运使择其吏之能者行视可否，凡三反复，而又上于朝廷，决之三司，然后曰可，而皆不能易吾侯之议也。”曰：“此君子之作也，可以书矣。”

　　盖虑于民也深，则其谋始也精，故能用力少而为功多。夫以百步之堤，御天下至险不测之虞，惠其民而及于荆、潭、黔、蜀，凡往来湖中，无远迩之人皆蒙其利焉。且岳阳四会之冲，舟之来而止者，日凡有几！使堤土石幸久不朽，则滕侯之惠利于人物，可以数计哉？夫事不患于不成，而患于易坏。盖作者未始不欲其久存，而继者常至于殆废。自古贤智之士，为其民捍患兴利，其遗迹往往而在。使其继者皆如始作之心，则民到于今受其赐，天下岂有遗利乎？此滕侯之所以虑，而欲有纪于后也。

　　滕侯志大材高，名闻当世。方朝廷用兵急人之时，尝显用之。而功未及就，退守一州，无所用心，略施其余，以利及物。夫虑熟谋审，力不劳而功倍，作事可以为后法，一宜书。不苟一时之誉，思为利于无穷，而告来者不以废，二宜书。岳之民人与湖中之往来者，皆欲为滕侯纪，三宜书。以三宜书不可以不书，乃为之书。

　　庆历六年某月某日记。