宋文  苏轼

shì qǐ wǔ yuè mò shè dì lái dé shǒu shū láo wèn shèn hòu rì yù cái xiè yīn xún zhì jīn dì zhōng fù rǔ jiào gǎn kuì yì shèn bǐ rì lǚ zī chū hán qǐ jū hé rú shì yù jū cū qiǎn dàn shè dì chū dào jūn zhōu jí sàng yì nǚ zǐ ér shì yì sàng yì lǎo rǔ mǔ dào niàn wèi shuāi yòu dé xiāng xìn táng xiōng zhōng shè jiǔ yuè zhōng shì qù yì xiāng shuāi bìng chù mù qī gǎn niàn rén mìng cuì ruò rú cǐ yòu chéng jiàn yù zhōng jiān dé jí bù qīng qiě xǐ fù jiàn wú chái jiàn shuāi bù kě fù zuò shào nián diào dù dāng sù yòng dào shū fāng shì zhī yán hòu zì yǎng liàn zhé jū wú shì pō kuī qí yì èr yǐ jiè dé běn zhōu tiān qìng guān dào táng sān jiān dōng zhì hòu dāng rù cǐ shì sì shí jiǔ rì nǎi chū zì fēi fèi fàng ān dé jiù cǐ tài xū tā rì yī wéi shì huàn suǒ mí yù qiú sì shí jiǔ rì xián qǐ kě fù dé yé dāng jí jīn wéi zhī dàn zé píng shí suǒ wèi jiǎn yào yì xíng zhě rì yè wéi zhī qǐn shí zhī wài bú zhì tā shì dàn mǎn cǐ qī gēn běn lì yǐ cǐ hòu zòng fù chū cóng rén shì shì yǐ zé xīn fǎn zì bù néng fèi yǐ cǐ shū dào rì kǒng yǐ bù jí rán yì bù xū yòng dōng zhì yě jì shì shī wén jiē chāo rán shèng jué wěi wěi yān lái bī rén yǐ rú wǒ bèi yì bù láo bī yě tài xū wèi miǎn qiú lù shì fāng yìng jǔ qiú zhī yìng jǔ bù kě bì qiè wèi jūn móu yí duō zhù shū rú suǒ shì lùn bīng jí dào zéi děng shù piān dàn sì cǐ dé shù shí shǒu jiē zhuó rán yǒu kě yòng zhī shí zhě bù xū jí shí shì yě dàn xuán zuò cǐ shū yì bù kě fèi yìng jǔ cǐ shū ruò chéng liáo fù xiāng shì dāng yǒu zhī jūn zhě xiǎng yù cǐ yì yě gōng zé jìn guò cǐ xiāng jù shù rì shuō tài xū bù lí kǒu shēn lǎo wèi cháng dé shū zhī wèi xiá tōng wèn chéng gōng bì xū qí zǐ lǚ zhōng āi cí shì běn zì qiú zuò jīn qǐ kě shí yán dàn dé zuì yǐ lái bú fù zuò wén zì zì chí pō yán ruò fù yí zuò zé jué huài fān qiáng jīn hòu réng fù gǔn gǔn duō yán yǐ chū dào huáng lǐn rù jì jué rén kǒu bù shǎo sī shèn yōu zhī dàn tòng zì jié jiǎn rì yòng bù dé guò bǎi wǔ shí měi yuè shuò biàn qǔ sì qiān wǔ bǎi qián duàn wéi sān shí kuài guà wū liáng shàng píng dàn yòng huà chā tiāo qǔ yí kuài jí cáng qù chā réng yǐ dà zhú tǒng bié zhù yòng bú jìn zhě yǐ dài bīn kè cǐ jiǎ yún lǎo fǎ yě duó náng zhōng shàng kě zhī yí suì yǒu yú zhì shí bié zuò jīng huà shuǐ dào qú chéng bù xū gù lǜ yǐ cǐ xiōng zhōng dōu wú yí shì suǒ jū duì àn wǔ chāng shān shuǐ jiā jué yǒu shǔ rén wáng shēng zài yì zhōng wǎng wǎng wéi fēng tāo suǒ gé bù néng jí guī zé wáng shēng néng wèi shā jī chuī shǔ zhì shù rì bú yàn yòu yǒu pān shēng zhě zuò jiǔ diàn fán kǒu zhào xiǎo zhōu jìng zhì diàn xià cūn jiǔ yì zì chún yàn gān jié bēi shì jí duō dà yù cháng chǐ yú bù jiǎn shǔ zhōng wài xiàn mǐ dǒu èr shí yǒu shuǐ lù kě zhì yáng ròu rú běi fāng zhū niú zhāng lù rú tǔ yú xiè bú lùn qián qí tíng jiān jiǔ hú dìng zhī zài shū wàn juàn suí xíng xǐ jiè rén kàn huáng zhōu cáo guān shù rén jiē jiā shàn páo zhuàn xǐ zuò huì tài xū shì cǐ shù shì wú shì qǐ bú jì jì yǐ hū yù yǔ tài xū yán zhě wú qióng dàn zhǐ jìn ěr zhǎn dú zhì cǐ xiǎng jiàn xiān rán yí xiào yě zǐ jùn gù wú suǒ wèi qí zǐ yì kě xǐ céng yǔ xiāng jiàn fǒu cǐ zhōng yǒu huáng gāng shào fǔ zhāng shùn chén zhě qí xiōng yáo chén jiē yún yǔ tài xū xiāng shú ér zǐ měi méng pī wèn shì huì zàng lǎo rǔ mǔ jīn gòu dāng zuò fén wèi xiá bài shū wǎn suì kǔ hán wéi wàn wàn zì zhòng lǐ duān shū yì shū tuō wéi dá zhī yè zhōng wēi bèi jiǔ shū bù chéng zì bú zuì bú zuì bù xuān shì zài bài

sū shì dá qín tài xū shū

苏轼启：五月末，我弟弟来，带来了你写给我的信，劳你在信中情意深厚地慰问我。我每天都想写回信致谢，一直拖到今天。现在又收到你通过驿车寄给我的信，让我更加感激和惭愧。最近已进入初寒天气，你的生活、身体好吗？我寄居在这里，大致上还过得去。但我弟弟刚到筠州，就死去一个女儿，我的老奶妈也去世了。哀悼之情还未消去，又收到家里来的信，信中说我的堂兄太子中舍苏不欺也在九月中旬去世。我在异乡既老又病，看到的都是些凄凉的事物，想到人的生命就这样脆弱！又蒙你（在信中）告诉我，你有段时间病得很重，令我高兴的是你现在康复了。
　　我们都慢慢变老了，不能再像年轻时那样对待自己了。应赶紧用道家书上说的方术，好好保养、锻炼自己的身体。我在谪居之地闲来无事，了解了（道家修炼的）一些方法。已经向本州的天庆观借好了三间道堂，冬至后就搬去，住满四十九天才出来。要不是被贬、被流放，怎么能这样做呢？你以后一被官务束缚，想要求得四十九天的空闲，哪里能得到？应该现在抓紧时间进行。只要选择你平时所谓的简明扼要、容易实施的方法日夜修炼，除了睡觉、吃饭之外，不做其他事情，只要满了（四十九天的）期限，养身的根本就建立了。从此以后你即使再出来处理人间事务，事情一做完心思就返回（到那种境界里去了），自然就不会停止修炼的事了。你收到这封信时，恐怕已过冬至日，但你也不必从冬至日开始修炼。
　　你寄给我看的诗文，都写得十分高超，美妙到了极点，娓娓道来，有一种逼人的才华。像我这样的人也用不着逼了。你以后免不了要求官、求俸禄，要通过科举考试求官俸，参加科举考试不一定能够中举，我私下里为你考虑过，可以多写些书。像你寄示的论兵和论盗贼的这些文章都写得很好，只要像这样的写它数十篇，有明显的实用价值，不一定要触及现在的事。但你这些时日写这类书时，也不能忘记了做参加科举考试的准备。这本书要是写好了，最好也给我看看，肯定有人明白你的用心。想来你会了解这个意思的吧。
　　李公择最近从此路过与我相聚了几天，他一直说到你，简直不离口。未曾得到孙莘老的信，我知道他没时间写信。程公辟等着我为他儿子履中写的悼念文章，这本来是我自己要求写的，现在怎么能不履行诺言呢？然而自从我获罪以来，不再写文章，自已控制得很严格，如果再一写，就会冲破限制，从此以后又会滔滔不绝地多嘴了。
　　我刚到黄州，薪俸已断，家中人口不少，我自己很为此事担忧，只好厉行节约之法，每天的费用不能够超过一百五十钱，每个月初一就取出四千五百钱，分为三十份，把它们悬挂到屋梁上，每天清晨用把挂书画的长柄叉子挑下一份来，就把叉子藏过，把那些每天用不完的钱仍旧放到大竹简里贮存起来，用来招待客人。这是贾耘想出来的老办法。我计算了一下，钱囊中的钱还可以用一年多的时间，到时候另外筹划。水到渠成，不用预先考虑。这样一来，我心中记挂的事就一件也没有了。
　　我所住的江对岸就是武昌，山水美到极致，有位老家在蜀地的王生住在城里，（我去了以后）经常被江中风涛阻隔，不能立刻回来，那王生就为我杀鸡做饭，有时在他那里住几天，他一点也不厌烦。又有一个姓潘的年轻人，在樊口开了家酒店，我常常乘小船径直到他的酒店旁，那里有乡村酿的酒，味道很醇酽。这里柑子、橘子、椑子、柿子很多，芋头大得长达一尺多，不比蜀地的差。外县的米一斗二十钱，从水路可以运来，这里的羊肉价格和北方一样，猪肉、牛肉、獐肉、鹿肉价格贱得如同泥土一样，鱼、蟹根本就不计算价钱了。歧亭的监酒胡定之，随车载有万卷书，喜欢借给别人看。黄州官署里的几个官员，家里人都善于做菜，喜欢举行宴会。太虚你看看这些事，我的生活不是还过得去吗？我想与你说的话无穷无尽，但纸用完了。你打开信读到这里，可以想见我掀起胡子呵呵一笑。
　　鲜于子骏一直是我敬畏的人，他的儿子也十分可爱，你曾与他见过面了吗？这里有位黄冈少府张舜臣，还有他的哥哥尧臣，都说和你熟悉。每次蒙你问及我的儿子，这次恰巧遇上埋葬我老奶妈的事，他现在正料理做坟墓的事，来不及给你写信。又快到年末岁尾了，天气非常寒冷，请你千万自己保重。我写给李端叔的一封信，麻烦你转交给他。晚上我喝酒稍稍过量，字写得很不像样子，不要怪罪，不要怪罪。别的不一一细说了。苏轼再拜。

苏轼《答秦太虚书》