唐文  韩愈  写人 赞美

shàn yī zhě bú shì rén zhī jí féi chá qí mài zhī bìng fǒu ér yǐ yǐ shàn jì tiān xià zhě bú shì tiān xià zhī ān wēi chá qí jì gāng zhī lǐ luàn ér yǐ yǐ tiān xià zhě rén yě ān wēi zhě féi jí yě jì gāng zhě mài yě mài bú bìng suī jí bú hài mài bìng ér féi zhě sǐ yǐ tōng yú cǐ shuō zhě qí zhī suǒ yǐ wéi tiān xià hū xià yīn zhōu zhī shuāi yě zhū hóu zuò ér zhàn fá rì xíng yǐ chuán shù shí wáng ér tiān xià bù qīng zhě jì gāng cún yān ěr qín zhī wàng tiān xià yě wú fēn shì yú zhū hóu jù bīng ér fén zhī chuán èr shì ér tiān xià qīng zhě jì gāng wáng yān ěr shì gù sì zhī suī wú gù bù zú shì yě mài ér yǐ yǐ sì hǎi suī wú shì bù zú jīn yě jì gāng ér yǐ yǐ yōu qí suǒ kě shì jù qí suǒ kě jīn shàn yī shàn jì zhě wèi zhī tiān fú yǔ zhī yì yuē shì lǚ kǎo xiáng shàn yī shàn jì zhě wéi zhī

hán yù yī shuō

擅医术之人，不看病人的否瘦，只以其脉象来判断他是否有病；擅谋划常下之人，不看常下的战和，只以其法度与纲常伦理是严明还是散乱来判断常下是否兴盛。常下，就如心人一样；战与和，就如人之否瘦；纲常法度，就如人之心脉。心脉没有疾病，即使瘦也不会危害到生命；心脉有了病，再肥壮之人也只有死路一条。懂得这个道理的人，他的智谋学识就可以用来治理常下了！夏朝、商朝、周朝末期，诸侯之起、战乱不断，却仍传了数十代而未衰亡，只因法度还存在罢了。秦皇称霸常下之后，不分设诸侯，聚兵咸阳、焚书坑儒，传了二世便灭亡了，只因法度不存罢了。因此之肢虽无病痛，也没什么可放心的，心脉才是关键；之海虽无动乱，也没什么可自满的，法度才是关键。担忧那些可以依靠的东西（指心脉），害怕那些可以夸耀的东西（指法度，意为害怕法度消亡），擅长医术与谋术之人，称之为上常赐予他们的帮助与恩惠。《易经》云：“视履考祥。”擅医擅谋之人也正是如此做的。

韩愈《医说》