宋诗  陆游  

qī yuè 　　　　shí sì rì wǎn qíng kāi nán chuāng guān xī shān xī zhōng jué duō yú shí liè shuǐ miàn yuè chū xié rì yìng zhī yǒu rú yín dāo chuí diào wǎn gǔ zhě mí wàng yǐ gù jià shèn jiàn tóng shǐ bèi rì jiē yàn yù tǔ rén yún cǐ xī shuǐ féi yí yú jí yǐn zhī shuǐ wèi guǒ gān qǐ xìn yǐ féi gù duō yú yé xī dōng nán shù fēng rú dài gài qīng shān yě 　　　　bā yuè 　　　　shí sì rì xiǎo yǔ guò yì xiǎo shí shān zì dǐng zhí xuē qù bàn yǔ yú yáo jiāng bīn zhī shǔ shān jué xiāng lèi pāo dà jiāng yù yí mù fá guǎng shí yú zhàng cháng wǔ shí yú zhàng shàng yǒu sān sì shí jiā qī zǐ jī quǎn jiù duì jiē jù zhōng wéi qiān mò xiāng wǎng lái yì yǒu shén cí sù suǒ wèi dǔ yě zhōu rén yún cǐ shàng qí xiǎo zhě ěr dà zhě yú fá shàng pū tǔ zuò shū pǔ huò zuò jiǔ sì jiē bú fù néng rù jiā dàn xíng dà jiāng ér yǐ shì rì nì fēng wǎn chuán zì píng dàn zhì rì dié cái xíng shí wǔ liù lǐ bó liú guān jī páng qí zhōu jiè yě ér bèi dēng àn guī yún dé xiǎo jìng zhì shān hòu yǒu bēi hú miǎo rán lián jì shèn fù yán hú duō mù fú qú shù jiā xī yáng zhōng lú fān máo shè wǎn yǒu yōu zhì ér jì rán wú rén shēng yǒu dà lí yù mǎi zhī bù kě dé hú zhōng xiǎo tǐng cǎi líng hū zhī yì bú yìng gèng yù qióng zhī huì jiàn dào páng shè jī yí yǒu hǔ láng suì bù gǎn wǎng liú guān jī zhě chuán yún hàn zhāo liè rù wú cháng chā zhōu yú cǐ wǎn guān dà yuán fú chén shuǐ zhōng bā yuè èr shí yī rì guò shuāng liǔ jiā huí wàng jiāng shàng yuǎn shān chóng fù shēn xiù zì lí huáng suī xíng jiā zhōng yì jiē kuàng yuǎn dì xíng jiàn gāo duō zhòng shū sù qiáo mài zhī shǔ wǎn bó yáng luó dà dī gāo liǔ jū mín chóu zhòng yú jiàn rú tǔ bǎi qián kě bǎo èr shí kǒu yòu jiē jù yú yù mì xiǎo yú sì māo bù kě dé 　　　　jiǔ yuè 　　　　jiǔ rì zǎo yè hòu tǔ cí dào páng mín wū shān máo jiē hòu chǐ yú zhěng jié wú yì zhī luàn guà fān pāo jiāng xíng sān shí lǐ bó tǎ zǐ jī jiāng bīn dà shān yě zì lí è zhōu zhì shì shǐ jiàn shān mǎi yáng zhì jiǔ gài cūn bù yǐ chóng jiǔ gù tú yì yáng zhū zhōu mǎi zhī é qǐng ér jìn qiú jú huā yú jiāng shàng rén jiā dé shù zhī fēn fù kě ài wèi zhī tuí rán jìng zuì yè yǔ jí hán shǐ fù xù qīn 　　　　shí yuè 　　　　èr shí yī rì zhōu zhōng wàng shí mén guān jǐn tōng yì rén xíng tiān xià zhì xiǎn yě wǎn bó bā dōng xiàn jiāng shān xióng lì dà shèng zǐ guī dàn jǐng yì jí yú xiāo tiáo yì zhōng cái bǎi yú hù zì lìng xiè ér xià jiē máo cí liǎo wú piàn wǎ quán xiàn shì zǐ guī wèi yòu dí gōng láng wáng kāng nián wèi jiān zhǔ bù yòu dí gōng láng dù dé xiān lái jiē shǔ rén yě yè kòu lái gōng cí táng dēng qiū fēng tíng xià lín jiāng shān shì rì zhòng yīn wēi xuě tiān qì fù guān tíng míng shǐ rén chàng rán shǐ yǒu liú luò tiān yá zhī tàn suì dēng shuāng bǎi táng bái yún tíng táng xià jiù yǒu lái gōng suǒ zhí bǎi jīn yǐ gǎo sǐ rán nán shān chóng fù xiù lì kě ài bái yún tíng zé tiān xià yōu qí jué jìng qún shān huán yōng céng chū jiàn xiàn gǔ mù sēn rán wǎng wǎng èr sān bǎi nián wù lán wài shuāng pù xiè shí jiàn zhōng tiào zhū jiàn yù lěng rù rén gǔ qí xià shì wéi cí xī bēn liú yǔ jiāng huì yú zì wú rù chǔ xíng wǔ qiān yú lǐ guò shí wǔ zhōu tíng xiè zhī shèng wú rú bái yún zhě ér zhǐ zài xiàn xiè tīng shì zhī hòu bā dōng liǎo wú yí shì wéi lìng zhě kě yǐ qǐn fàn yú tíng zhōng qí lè wú yá ér quē lìng dòng zhé èr sān nián wú kěn bǔ zhě hé zāi 　　　　èr shí sān rì guò wū shān níng zhēn guàn yè miào yòng zhēn rén cí zhēn rén jí shì suǒ wèi wū shān shén nǚ yě cí zhèng duì wū shān fēng luán shàng rù xiāo hàn shān jiǎo zhí chā jiāng zhōng yì zhě wèi tài huà héng lú jiē wú cǐ qí rán shí èr fēng zhě bù kě xī jiàn 　　　　suǒ jiàn bā jiǔ fēng wéi shén nǚ fēng zuì wéi xiān lì qí qiào yí wéi xiān zhēn suǒ tuō zhù shǐ yún měi bā yuè shí wǔ yè yuè míng shí yǒu sī zhú zhī yīn wǎng lái fēng dǐng shān yuán jiē míng dá dàn fāng jiàn zhǐ miào hòu shān bàn yǒu shí tán píng kuàng chuán yún xià yǔ jiàn shén nǚ shòu fú shū yú cǐ tán shàng guān shí èr fēng wǎn rú píng zhàng shì rì tiān yǔ qíng jì sì gù wú xiān yì wéi shén nǚ fēng shàng yǒu bái yún shù piàn rú luán hè xiáng wǔ pái huái jiǔ zhī bú sàn yì kě yì yě cí jiù yǒu wū shù bǎi sòng kè yíng zhōu

lù yóu rù shǔ jì · jié xuǎn

　　七月

　　十四日，傍晚，天晴。打开船舱中向南的窗，观看河山风光。姑熟溪中有很多鱼，不时冲开水面跃出来，夕阳照映溪水(鱼)如同银刀一样。垂竿钓鱼、拉网捕鱼的人满眼都是，因为这缘故，鱼价很低，家僮差役们每天都吃得饱饱的。当地的人说，这溪水很肥，适于鱼的生长。等到我喝了这溪水，觉得水味道真很甜，难道当真是因为水肥而鱼多的缘故吗?溪的东南许多山峰像青黑色的颜料染过一样，原来是青山啊。

　　八月

　　十四日，（船从富池出发西行）拂晓，下雨。经过一座小石山，（这座山）笔直得像从山顶一刀削去一半，跟余姚江边的蜀山很相似。行船在江上，遇到一木筏，宽十多丈，长五十多丈。上面有三四十户人家，妻子儿女鸡狗以及舂米的臼、碓都有。中间有相往来的通道，还有神祠，这是向来没有见过的。驾船的人说，这还是小的呢，大的可在竹筏上铺上土作菜田，或开酒店，大得却不再能开进小水湾，只在大江中行进罢了。这天刮逆风，（纤夫）用力拉船，从天亮到日落才走了十五六里。船在刘官矶停泊，这里古代蕲州边界。子侄等辈上岸，回来后说：“发现一条小路，（从小路）到山后面，有一个小湖，面积很大，莲子菱角很多，沿湖有很多木芙蕖，几户人家在夕阳中，芦苇篱笆、茅屋房舍，仿佛是一个幽雅的地方，而且寂静得没有人声。有很大的梨，想买它，但没法买到。湖中有轻快的小船采菱角，叫他们也没有人答应。想要再看个究竟，恰好看见路旁设有打捉野兽的工具，怀疑有虎狼，于是不敢再向前走了。”刘官矶，传说走蜀汉昭烈帝刘备到吴国去，曾在这里拢船上岸。晚上，看见大鳖在水中沉浮。

　　（八月）二十一日，（船从黄州上游戚矶港出发）经过双柳夹，回头望江上，远山重重深幽清秀。从离开黄州，虽然行进在双柳夹中，也都空阔辽远，地形渐渐高了，大多种些豆子、谷子、荞麦之类的粮食作物。晚上，在杨罗洑停泊，这里堤岸宽大，柳树高密，居民稠密众多。鱼像土般便宜，一百个铜钱（买的鱼）可以使二十个人吃饱；又都是大鱼，想找点小鱼养猫，不能找到。

　　九月

　　九日，（船行至荆州石首县境内）早上，往拜土神的庙。路旁的民屋，覆盖房顶的茅草都有一尺多厚，整齐得没有一根乱草。张起船帆，在江中航行三十里，在塔子矶停泊，塔子矶是江边的大山。从离开鄂州，到这里才见到山。买羊买酒，在村庄旁的水边停船，因为是重阳节的缘故，杀了一只羊，几条船分买了，不一会就吃完了。在江边的人家那里买了几枝菊花，芳香可爱，因此就喝得醉了。夜里下起雨来，非常寒冷，这才开始盖被子了。

　　十月

　　二十一日，（船过归州）在船中望石门关，才能通过一个人，真是天下最险的地方。晚上，船停泊在巴东县，大江和山川都很雄伟壮丽，远远超过了秭归。街市上很萧条冷落，县城里才一百多户人家，县令办公的地方以下都是茅草屋，没有一片瓦。代理县尉的是秭归的县尉右迪功郎王康年，尉兼主薄是右迪功郎杜德先来，都是四川人。拜见寇莱公词堂，登上秋风亭，下面挨着长江。这一天天阴很重下着小雪，天气凄冷，再看亭子的名字，使人怅然若失，才有流落天涯的感慨。于是又登上双柏堂、白云亭。堂下原先有寇莱公所栽种的柏树，现在已经枯死了。然而南山峰峦很多，秀丽可爱。白云亭是天下最幽奇最绝妙的地方，群山环围着，一层一层显现出来，古木繁密茂盛，往往都是二三百年长起来的。亭栏外面有两个瀑布直流进山涧中，像珍珠在跳跃，像玉屑在飞溅，冷气侵入骨间。它的下面是慈溪，奔流着与长江会合。我从江浙进入湖北，行程五千余里，经过了十五州，最美的亭台没有超过白云亭的，只在县尉办公之地的后方。巴东知县一点事也没有，作县令的可以睡觉、吃饭都在亭子中，那种乐趣简直无边，可是县令空缺动不动就是二三年，没有人肯来补缺，这是为什么啊？

　　二十三日，过巫山的凝真观，拜谒了妙用真人的祠堂。真人就是大家所说的巫山神女。祠堂正对着巫山，峰峦很高冲入高天，而山脚则直插入江水中。议论的人都说泰山、华山、衡山、庐山，都没有巫山奇特。可是十二峰并不能全看见，能看到的八九个山峰，只有神女峰纤巧修长，陡起而变幻多姿，确实适宜作为神女的化身。祠中主持祭祀者说：“每年的八月十五晚上月亮明朗的时候，就能听到优美的管弦音乐，在峰顶上来回走，能听到山上的猿啼鸣，到天明才渐渐停止。”在庙的后边，半山腰中有个石坛，比较平坦。传说“夏禹遇到神女，神女就是在这个地方把符书送给禹。”在石坛上看十二峰，就像屏障一样。这一天，天空晴朗，看四周没有丝毫云烟，只有神女峰上有几片白云，就像凤凰、白鹤在那里跳舞、散步，很久也不散去，也是很奇异的一个现象。祠堂里原来有数百乌鸦，送走客人，迎来新舟。

陆游《入蜀记(节选)》