先秦辞赋  宋玉  

xī zhě chǔ xiāng wáng yǔ sòng yù yóu yú yún mèng zhī tái wàng gāo táng zhī guàn qí shàng dú yǒu yún qì zú xī zhí shàng hū xī gǎi róng xū yú zhī jiān biàn huà wú qióng wáng wèn yù yuē cǐ hé qì yě yù duì yuē suǒ wèi zhāo yún zhě yě wáng yuē hé wèi zhāo yún yù yuē xī zhě xiān wáng cháng yóu gāo táng dài ér zhòu qǐn mèng jiàn yí fù rén yuē qiè wū shān zhī nǚ yě wéi gāo táng zhī kè wén jūn yóu gāo táng yuàn jiàn zhěn xí wáng yīn xìng zhī qù ér cí yuē qiè zài wū shān zhī yáng gāo qiū zhī zǔ dàn wéi zhāo yún mù wéi xíng yǔ zhāo zhāo mù mù yáng tái zhī xià dàn zhāo shì zhī rú yán gù wèi lì miào hào yuē zhāo yún wáng yuē zhāo yún shǐ chū zhuàng ruò hé yě yù duì yuē qí shǐ chǔ yě duì㬣xī ruò sōng shí qí shǎo jìn yě xī xī ruò jiāo jī yáng fū zhāng rì ér wàng suǒ sī hū xī gǎi róng jié xī ruò jià sì mǎ jiàn yǔ qí qiū xī rú fēng qī xī rú yǔ fēng zhǐ yǔ jì yún wú suǒ chù wáng yuē guǎ rén fāng jīn kě yǐ yóu hū yù yuē kě wáng yuē qí hé rú yǐ yù yuē gāo yǐ xiǎn yǐ lín wàng yuǎn yǐ guǎng yǐ pǔ yǐ wàn wù zǔ yǐ shàng zhǔ yú tiān xià jiàn yú yuān zhēn guài qí wěi bù kě chēng lùn wáng yuē shì wèi guǎ rén fù zhī yù yuē wěi wěi 　　　　wéi gāo táng zhī dà tǐ xī shū wú wù lèi zhī kě yí bǐ wū shān hè qí wú chóu xī dào hù zhé ér céng lěi dēng chán yán ér xià wàng xī lín dà dǐ zhī xù shuǐ yù tiān yǔ zhī xīn jì xī guān bǎi gǔ zhī jù jí pì xiōng xiōng qí wú shēng xī kuì dàn dàn ér bìng rù pāng yáng yáng ér sì shī xī wěng zhàn zhàn ér fú zhǐ cháng fēng zhì ér bō qǐ xī ruò lì shān zhī gū mǔ shì bó àn ér xiāng jī xī ài jiāo yǐn ér què huì zú zhōng nù ér tè gāo xī ruò fú hǎi ér wàng jié shí lì lěi lěi ér xiāng mó xī hōng zhèn tiān zhī kē kē jù shí nì nì zhī chán zhuó xī mò tóng tóng ér gāo lì shuǐ dàn dàn ér pán yū xī hóng bō yín yín zhī róng yì㵝bēn yáng yǒng ér xiāng jī xī yún xīng shēng zhī pèi pèi měng shòu jīng ér tiào hài xī wàng bēn zǒu ér chí mài hǔ bào chái sì shī qì kǒng huì diāo è yīng yào fēi yáng fú cuàn gǔ zhàn xié xī ān gǎn wàng zhì yú shì shuǐ chóng jìn bào chéng zhǔ zhī yáng yuán tuó zhān wěi jiāo jī zòng héng zhèn lín fèn yì wēi wēi wān wān 　　　　zhōng bǎn yáo wàng xuán mù dōng róng huáng huáng yíng yíng duó rén mù jīng làn xī ruò liè xīng zēng bù kě dān xíng zhēn lín yù shèng pā huā fù gài shuāng yī chuí fáng jiū zhī hái huì xǐ mǐ dàn dàn suí bō àn ǎi dōng xī shī yì yī nǐ fēng pèi lǜ yè zǐ guǒ dān jīng bái dì xiān tiáo bēi míng shēng sì yú lài qīng zhuó xiāng hè wǔ biàn sì huì gǎn xīn dòng ěr huí cháng shāng qì gū zǐ guǎ fù hán xīn suān bí zhǎng lì huī guān xián shì shī zhì chóu sī wú yǐ tàn xī chuí lèi 　　　　dēng gāo yuǎn wàng shǐ rén xīn cuì pán àn cuán wán zhěn chén ái ái pán shí xiǎn jùn qīng qí yá tuí yán qū cēn cī zòng héng xiāng zhuī zōu hù héng wǔ bèi xué yǎn zhí jiāo jiā lěi jī chóng dié zēng yì zhuàng ruò lì zhù zá wū shān xià yǎng shì shān diān sù hé qiān qiān xuàn yào hóng ní fǔ shì zhēng róng wā liáo yǎo míng bú jiàn qí dǐ xū wén sōng shēng qīng àn yáng yáng lì ér xióng jīng jiǔ ér bú qù zú jìn hàn chū yōu yōu hū hū chāo chàng zì shī shǐ rén xīn dòng wú gù zì kǒng bēn yù zhī duàn bù néng wéi yǒng cù è yì wù bù zhī suǒ chū zòng zòng shēn shēn ruò shēng yú guǐ ruò chū yú shén zhuàng sì zǒu shòu huò xiàng fēi qín jué guǐ qí wěi bù kě jiū chén shàng zhì guàn cè dì gài dǐ píng jī zhǒng màn yǎn fāng cǎo luó shēng qiū lán chǎi huì jiāng lí zài qīng qīng quán yè gān jiē chē bāo bìng bó cǎo mǐ mǐ lián yán yāo yāo yuè xiāng yǎn yǎn zhòng què áo áo cí xióng xiāng shī āi míng xiāng háo wáng jū lí huáng zhèng míng chǔ jiū zǐ guī sī fù chuí jī gāo cháo qí míng jiē jiē dāng nián áo yóu gēng chàng dié hè fù qǔ suí liú 　　　　yǒu fāng zhī shì xiàn mén gāo xī shàng chéng yù lín gōng lè jù gǔ jìn chún xī dǎo xuán shì jiào zhū shén lǐ tài yī chuán zhù yǐ jù yán cí yǐ bì wáng nǎi chéng yù yú sì cāng chī chuí liú jīng pèi hé xié chōu dà xián ér yǎ shēng liú liè fēng guò ér zēng bēi āi yú shì diào ōu lín lì cǎn qī xié xī zēng xī yú shì nǎi zòng liè zhě jī zhǐ rú xīng chuán yán yǔ liè xián méi wú shēng gōng nǔ bù fā fú hǎn䍐bù qīng shè mǎng mǎng chí píng píng fēi niǎo wèi jí qǐ zǒu shòu wèi jí fā hé jié yǎn hū tí zú sǎ xuè jǔ gōng xiān dé huò chē yǐ shí wáng jiāng yù wǎng jiàn bì xiān zhāi jiè chāi shí zé rì jiǎn yú xuán fú jiàn yún pèi ní wéi jīng cuì wéi gài fēng qǐ yún zhǐ qiān lǐ ér shì gài fā méng wǎng zì huì sī wàn fāng yōu guó hài kāi xián shèng fǔ bú dài jiǔ qiào tōng yù jīng shén chá zhì yán nián yì shòu qiān wàn suì

sòng yù gāo táng fù

　　从前，楚襄王和宋玉游览云梦台，远望高唐观，高唐观上云气特异，状如峰峦，升腾直上，忽然又改变形状，顷刻之间，千变万化。襄王问宋玉：“这是什么云气呀？”宋玉回答：“这就是所说的朝云。”襄王又问：“什么是朝云？”宋玉回答：“从前先王曾经游览高唐观，感到困倦，白天就睡着了，梦见一个女子，说：‘我是巫山的神女，暂居在高唐之地。听说大王前来高唐游览，我愿进献枕席。’先王于是和她同寝，离开时告辞说：‘我住在巫山南面险峻的高山，早上化作灿烂的云霞，傍晚变成霏微的烟雨。朝朝暮暮，就生活在阳台之下。’先王早上起来观看，果真象她说的那样，所以给她修建庙宇，封号为朝云。”襄王问：“朝云刚出现时，是怎样的情景？”宋玉回答说：“她刚出现的时候，宛若茂盛挺拔的青松，稍微过了一会，现出亮丽婀娜的姿容，扬起长袖，遮住眩目的阳光，凝神伫望，若有所思。忽然又变幻了模样，驾着驷马之车疾驰，车上插着饰有羽毛的旌旗，凉风习习，细雨清凄，等到风住雨停，云清雾散，无处可寻。”襄王问：“我现在可以游赏一番吗？”宋玉说：“行啊。”襄王问：“那里的情形如何？”宋玉说：“那里高峻而广阔，登临眺望，极目辽远。宽广无边，好象万物都从那里生出。上接青天，下临深渊，珍贵怪异，奇特伟岸，简直难以用语言来描述。”襄王说：“你试着为我说说看。”宋玉说：“是”。

　　那高唐的概貌，绝对无物可比。莽莽巫山，何以匹敌。道路错综曲折，重叠层递。登上峭岩下望，长坡潭水蓄积。正遇雨后初晴，远观百川汇聚，波涛汹涌，无声无息。川水交流，水满四溢。集水成潭，水深无底。大风扬波，有如山间高突的田地。大浪拍岸，险隘之处回旋撞击。怒涛奔涌，有如航海望见碣石耸峙。巨响震天，水波撞击累累的山石。巨石沉没水中，大浪高高掀起。水波荡漾，旋转盘曲。大水远流，腾起阵阵雾气。奔涌翻滚，声响入云相激。猛兽拼命远逃，惊骇至极。虎豹豺兕，惊恐万状，全无往日气势；雕鹗鹰鹞，高飞低窜，屏气颤抖，怎敢如往日搏击？于是水族受惊，都浮上水面，到小洲北边躲避；鼋鼍鳣鲔，东歪西斜，纵横交积，张鳞奋翼，游动拥挤。

　　站在高坡遥望，冬天的树木依然郁郁苍苍。光彩鲜明，夺人目光。难以言表，烂若群星排列天上。榛林茂盛，重叠的花美丽芬芳。成对的山桐累累，枝叶交错展扬。轻风吹拂，倒影隐约，随波飘荡。伸展的枝条繁茂柔美，就象鸟儿张开翅膀。红茎白蒂，碧绿的叶子中露出紫红的花房。微风吹动，纤枝悲鸣，就像竽籁奏出的乐章。清浊相和，五音变化，应和着四方的音响。闻之动心，荡气回肠。孤儿寡妇，落泪心伤。长官废职，贤士失意惆怅，愁思无尽，叹息流泪彷徨。

　　高山之上，极目远眺，使人惊恐神累。崖岸蜿蜓峥嵘，杂陈堆砌，高低危立。巨石险峻，其上崖头倾斜，似崩颓欲坠。山崖高低错落，横纵交聚，其连绵之势，宛如追咬。山角横逆，危穴壁立，乱石倒伏，堵塞人径。层叠累积，愈发厚重。杂堆在巫山脚下的岩石，形若洪波之砥柱。从那仰视山巅，威严肃穆，一派浓绿，其上升起绚丽耀眼的彩虹。俯看高拔奇秀的山峦，深不见底，空谷回响，松涛阵阵。长风无息，倾崖欲坠，水势霈霈，崩浪聒天。有熊于此，直立惊骇。久留不去，虚汗足生。山石荟萃，不可穷尽，狰狞若厉鬼，慈祥若天神。其势如猛兽奔驰，又如飞鸟振翅。怪诡奇荣，俯拾即是。自上而观，大地虚极，平坦宛如簸箕之踵，漫溢衍生。秋兰、茝蕙与江离，鲜花怒放。青荃、射干与揭车，相聚丛生。香草遍生，连绵依倚，丰沛茂密。香气浮越，四溢飘散。众鸟哀鸣，雌雄离散，相互呼唤。王鴡、黄鹂、正冥、楚鸠、秭归、思妇，垂鸡高筑其巢。鸟鸣喈喈，和谐自得。遥远追忆，对唱应和，声势随江水流向极远。

　　登上高唐观的旁边，地势一遍平坦。连绵不绝，如簸箕的后半。芬芳的香草，遍地长满。秋兰、茝蕙和江离，鲜花盛开。青荃、射干和揭车，争奇斗妍。草木蘩茂，艳丽绵延。群鸟鸣唱，在花草的芳香里远传。雌雄失伴，鸣声哀婉。王雎、黄鹂、正冥、楚鸠、子规、思妇和垂鸡，把巢筑得高高，百鸟合鸣，其声宛转。当年遨游，唱和交替更换，鸣声如歌，传向极远。有法术的方士，羡门、高溪、上成、郁林等神仙，在山林间兴高采烈地聚餐。

　　祈祷在玉饰的宫室，供奉纯一色的牺牲，祭祀众多的神灵，向东皇太一礼敬。祝辞已经备好，祷告已经完成。君王才乘着玉舆，驾着青色的蛟龙飞奔。配合协调的旗帜飘飘，那是表示王者身份的旒旌。拨动琴弦，奏出典雅的乐声。寒风吹拂，更添悲哀一层。于是依调而歌，令人悲痛凄惨，屏息伤心。于是就让猎手纵马驰骋，山下人马排列，密如天上繁星。传令羽林骑士，口衔枚，不出声，弓箭不发射，猎网不张挂，在大水中跋涉，在草丛里驰骋。群鸟来不及起飞，野兽来不及逃命。是什么（猎物）死去了，使马蹄溅满鲜血，车马片刻暂停。那先获头功的猎手，猎物已装满车乘。

　　大王您想去见巫山之女，必先斋戒沐浴。选择吉日良时，减少车骑，穿上黑衣。车上树起霓旌和云旗，车盖用翠鸟的羽毛装饰。恍如风起雨止，千里转瞬即逝。为了启发蒙昧，前去相会神女。想着天下百姓，为国家祸患忧思。任用贤能之臣，弥补自己过失。九窍通泰，精神舒畅，寿与天齐。

宋玉《高唐赋》