yuè fēi zì péng jǔ xiàng zhōu tāng yīn rén shì wéi nóng fù hé néng jié shí yǐ jì jī zhě yǒu gēng qīn qí dì gē ér yǔ zhī shì qí cái zhě bù zé cháng fēi shēng shí yǒu dà qín ruò hú fēi míng shì shàng yīn yǐ wéi míng wèi mí yuè hé jué nèi huáng shuǐ bào zhì mǔ yáo bào fēi zuò wèng zhōng chōng tāo jí àn dé miǎn rén yì zhī 　　　　shào fù qì jié chén hòu guǎ yán jiā pín lì xué yóu hào zuǒ shì chūn qiū sūn wú bīng fǎ shēng yǒu shén lì wèi guàn wǎn gōng sān bǎi jīn nǔ bā shí xué shè yú zhōu tóng jìn qí shù néng zuǒ yòu shè tóng sǐ shuò wàng shè jì yú qí zhǒng fù yì zhī yuē rǔ wéi shí yòng qí xùn guó sǐ yì hū 　　　　qī nián rù jiàn dì cóng róng wèn yuē qīng dé liáng mǎ fǒu fēi yuē chén yǒu èr mǎ rì dàn chú dòu shù dǒu yǐn quán yì hú rán fēi jīng jié zé bú shòu jiè ér chí chū bú shèn jí bǐ xíng bǎi lǐ shǐ fèn xùn zì wǔ zhì yǒu yóu kě èr bǎi lǐ chǐ ān jiǎ ér bù xī bú hàn ruò wú shì rán cǐ qí shòu dà ér bù gǒu qǔ lì yù ér bù qiú chěng zhì yuǎn zhī cái yě bú xìng xiāng jì yǐ sǐ jīn suǒ chéng zhě rì bú guò shù shēng ér mò bù zé sù yǐn bù zé quán lǎn pèi wèi ān yǒng yǒng jí qū fǔ bǎi lǐ lì jié hàn chuǎn dài yù bì rán cǐ qí guǎ qǔ yì yíng hào chěng yì qióng nú dùn zhī cái yě dì chēng shàn yuē qīng jīn yì lùn jí jìn fēi zhì xiào mǔ liú hé běi qiǎn rén qiú fǎng yíng guī mǔ yǒu gù jí yào ěr bì qīn mǔ zú shuǐ jiāng bú rù kǒu zhě sān rì jiā wú jī shì wú jiè sù fú fēi yuàn yǔ jiāo huān shì míng shū wèi zhī fēi yuē zhǔ shàng xiāo gàn qǐ dà jiàng ān lè shí què bú shòu jiè yì jìng fú 　　　　shào háo yǐn dì jiè zhī yuē qīng yì shí dào hé shuò nǎi kě yǐn suì jué bù yǐn dì chū wèi fēi yíng dì fēi cí yuē dí wèi miè hé yǐ jiā wéi huò wèn tiān xià hé shí tài píng fēi yuē wén chén bú ài qián wǔ chén bù xī sǐ tiān xià tài píng yǐ shī měi xiū shè kè jiàng shì zhù pō tiào háo jiē zhòng kǎi xí zhī zǐ yún cháng xí zhù pō mǎ zhì nù ér biān zhī zú yǒu qǔ mín má yì lǚ yǐ shù chú zhě lì zhǎn yǐ xùn zú yè sù mín kāi mén yuàn nà wú gǎn rù zhě jūn hào dòng sǐ bù chāi wū è sǐ bù lǔ lüè shàn yǐ shǎo jī zhòng yù yǒu suǒ jǔ jìn zhào zhū tǒng zhì yǔ móu móu dìng ér hòu zhàn gù yǒu shèng wú bài cù yù dí bú dòng gù dí wèi zhī yǔ yuē hàn shān yì hàn yuè jiā jūn nán zhāng jùn cháng wèn yòng bīng zhī shù fēi yuē rén zhì xìn yǒng yán quē yī bù kě měi diào jūn shí bì cù é yuē dōng nán mín lì hào bì jí yǐ jīng hú píng mù mín yíng tián yòu wéi tún tián suì shěng cáo yùn zhī bàn dì shǒu shū cáo cāo zhū gě liàng yáng hù sān shì cì zhī fēi bá qí hòu dú zhǐ cāo wéi jiān zéi ér bǐ zhī yóu guì suǒ wù yě lǐ bǎo zì chǔ lái guī hán shì zhōng liú zhī bǎo tòng kū yuàn guī fēi shì zhōng yǐ shū lái shěn fēi fù yuē jūn wèi guó jiā hé fēn bǐ cǐ shì zhōng tàn fú 　　　　hào xián lǐ shì lǎn jīng shǐ yǎ gē tóu hú xún xún rú rú shēng měi cí guān bì yuē jiàng shì xiào lì fēi hé gōng zhī yǒu rán zhōng fèn jī liè yì lùn chí zhèng bú cuò yú rén zú yǐ cǐ dé huò

sòng shǐ yuè fēi zhuàn jié xuǎn

　　岳飞，字鹏举，相州汤阴人。世代务农。他的父亲岳和，常节省粮食周济穷人。乡人耕种侵占他家土地，他便割地让给人家；邻居向他借钱，他从不去强迫人家还债。岳飞出生时，有天鹅般的大鸟，在屋顶上飞过并鸣叫，因此父母便为他取名“岳飞”。岳飞出生不足一月，黄河在内黄这个地方决堤，洪水暴至，岳飞的母亲姚氏抱着岳飞坐进一个大缸，被河水冲到岸边得以活命，乡人都为此感到神奇。

　　年少时的岳飞就有气节，朴实稳重，很少言语，家里虽穷但他勤奋好学，特别喜欢读《左氏春秋》、孙膑吴起的兵法。天生有惊人的力量，不到二十岁，岳飞就能拉开三百斤的大弓和八石重的硬弩，他向名师周同学习射箭，学到了周同的所有本领，可以左右开弓。周同死后，岳飞每月初一和十五都到周同墓前摆上供品祭奠。岳和认为儿子为人仁义，说：“如果你将来能够为国家效力，应该会为国、为正义而献身吧！”

　　绍兴七年，岳飞面君，宋高宗从容地问：“你是否得到良马？”岳飞答复说：“我本来有两匹良马，它们每天要吃洁净的草料小豆数斗，要喝清澈的泉水一斛，若不是干净良好的食料或饮料，它们宁可挨饿而不接受。装上鞍甲，骑着它起跑，初时并不是很快，等到跑上百里，才奔驰奋进，从中午跑到黄昏，还可以多跑两百里。此时卸下鞍甲，它既不喘气，也不出汗，展现一副若无其事的样子。这是因为它们食量大却不贪随便之食，精力充沛却不逞一时之勇，它们是跑远路的良驹啊！可是，不幸的是，它们在历次战役中已相继死了。目前我所骑的马就差多了，它每天吃的粮食只有数升，对食料从不挑剔，对饮用的水也不作选择，拉住缰绳还未坐稳，就跳跃起来迅速奔跑，刚刚百里，就力气用尽流汗喘息，几乎像要死了一样。这是因为它度量小，所以摄取的食物虽少却容易饱和，喜爱逞强但却外强而中干，它只是平庸低劣的马而已！”皇帝称赞他，说道：“你如今的见解言论，比以往有了极大的长进。”岳飞十分孝顺，母亲留在黄河以北地区，他派人去探望母亲，并且把母亲迎接归来。他的母亲有很难治愈的疾病，要喂药一定要亲自来。他的母亲过世之后，他不喝水不吃饭三天。他的家里没有姬妾陪侍。吴玠向来佩服岳飞，想要和他结交，便妆扮了有名的女子送给岳飞。岳飞说：“现在皇上到了很晚的时候还因忧心天下而没睡，怎么会是我们当大将的人享受安乐的时候？”岳飞推辞不肯接受，吴玠更加尊敬佩服他了。

　　岳飞年轻时候很喜欢喝酒，皇帝告诫他说：“你在某天到达河朔的时候，才可以痛快喝酒。”岳飞就再也不喝酒了。皇帝当初想为岳飞建造府邸，岳飞推辞说：“敌人还没有被消灭，凭什么安家立业呢？”有的人问天下什么时候太平，岳飞说：“文臣不吝惜钱，武臣不吝惜生死，天下就太平了。”岳飞的部队每次安营扎寨的时候，（他）命令将士急驰下陡坡跳战壕，将士们都穿着厚重的铠甲练习。（岳飞的）儿子岳云曾经练习下陡坡，马失蹄了，（岳飞）愤怒地拿鞭子抽他。兵卒里有人拿百姓一缕麻用来绑草垛，（岳飞）立刻斩首示众。士兵们晚上休息，百姓开了自家的门愿意接纳他们，没有兵卒敢进入。（岳飞部队的）军号是“冻死不拆屋,饿死不掳掠。”（岳飞）擅长用少数人攻击很多人。（他）想要有所举动的时候，就全部招集各个统制来一起谋划，决定了计谋以后再战斗，所以只有胜利没有失败。他突然遇到敌人的时候，就按兵不动。所以敌人说他们是：“撼山易，撼岳家军难。”张俊曾经问（他）用兵之术，（他）说：“仁义、智慧、信心、勇气、严格，缺少一样都不可以。”每当调配军粮，（他）一定会皱着眉头说：“东南地区的民力，消耗凋敝得很严重。”荆湖平定，招募农民经营田地，又作为屯田，每年节省一半的漕运。皇帝亲手书写曹操、诸葛亮、羊祜三人的事迹赏赐给他。岳飞在文章后题跋，单单指出曹操是奸贼所以鄙视他，特别被秦桧所讨厌。李宝从楚地来归顺，韩世忠留下他，李宝痛哭着要归顺岳飞。韩世忠写书信来告诉（岳飞），岳飞答复说：“都是为了国家，何必分你我呢？”韩世忠赞叹佩服。

　　岳飞尊重贤能礼遇士人，饱览经史典籍，平时唱唱雅诗，玩玩投壶游戏，温顺恭谨得像个读书人。岳飞每次辞谢立功后朝廷给他加官时，一定说：“这是将士们贡献的力量，我岳飞又有什么功劳呢？”但是他忠心忧愤，壮怀激烈，发表议论坚持正义，谈论问题都没有给人留余地，终于因为这点惹了祸患。

宋史《岳飞传·节选》